Gold Loan RBI Rules : బ్యాంకులో తాకట్టు బంగారం మాయమైతే ఏం చేయాలి? ఆర్బీఐ రూల్స్ ఇవే!
Gold Loan RBI Rules 2026 : అత్యవసరంగా డబ్బులు అవసరమైనప్పుడు చాలామంది తమ బంగారు ఆభరణాలను బ్యాంకులు లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థల్లో తాకట్టు పెట్టి రుణాలు తీసుకుంటారు. అయితే రుణం తీసుకున్న తర్వాత నగల భద్రత ఎవరి బాధ్యత? తాకట్టు పెట్టిన బంగారం పోయినా, దెబ్బతిన్నా పరిహారం లభిస్తుందా? అప్పు పూర్తిగా తీర్చిన తర్వాత బ్యాంకు నగలు తిరిగి ఇవ్వకపోతే ఏం చేయాలి? ఇలాంటి సందేహాలకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ముఖ్యంగా రుణదాత కారణంగా నగల విడుదల ఆలస్యమైతే రోజుకు రూ.5,000 చొప్పున పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. బంగారం ధరలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో గోల్డ్ లోన్లకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. బ్యాంకులతోపాటు నాన్ బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీలు (NBFCలు) కూడా బంగారు రుణాలు అందిస్తున్నాయి. అయితే రుణ పరిమితులు, వడ్డీ రేట్లు, నగల భద్రత, వేలం విధానం, పరిహారం వంటి విషయాలను ముందుగానే తెలుసుకోవడం అవసరం. ఈ అంశాలన్నింటిపై ఆర్బీఐ 2025 జూన్ 6న బంగారం, వెండి తాకట్టు రుణాల కోసం సమగ్ర మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది. తర్వాత సవరణలతో ఈ నిబంధనలు 2026 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయి.
Gold Loan RBI Rules : బ్యాంకులో తాకట్టు బంగారం మాయమైతే ఏం చేయాలి? ఆర్బీఐ రూల్స్ ఇవే!
Gold Loan RBI Rules తాకట్టు పెట్టిన బంగారం పోయినా, దెబ్బతిన్నా ఎంత పరిహారం వస్తుంది?
ఆర్బీఐ నిబంధనల ప్రకారం రుణగ్రహీతలు తాకట్టు పెట్టిన నగలను భద్రంగా ఉంచాల్సిన బాధ్యత రుణం ఇచ్చిన బ్యాంకు లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థదే. బంగారు ఆభరణాలను రుణదాతకు చెందిన ఉద్యోగులు మాత్రమే నిర్వహించాలి. భద్రమైన సేఫ్ డిపాజిట్ వాల్ట్ సదుపాయం ఉన్న బ్రాంచ్‌లలోనే తాకట్టు నగలను నిల్వ చేయాలి. సరైన భద్రతా సదుపాయాలు లేని బ్రాంచ్‌లు సాధారణంగా బంగారు రుణాలు మంజూరు చేయకూడదని ఆర్బీఐ పేర్కొంది.
నగలు పాడైతే మరమ్మతుల ఖర్చు బ్యాంకుదే
తాకట్టు పెట్టిన తర్వాత బ్యాంకు నిర్వహణలో ఉన్నప్పుడు బంగారు ఆభరణాలు దెబ్బతింటే వాటి మరమ్మతుల ఖర్చును రుణదాత భరించాలి. ఒకవేళ నగలు పూర్తిగా పోయినా, కనిపించకుండా పోయినా, బంగారం బరువు లేదా స్వచ్ఛతలో తేడా వచ్చినా తగిన పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. నగలు తిరిగి ఇచ్చే సమయంలోనూ ఈ వివరాలను పరిశీలించాలి. రుణగ్రహీతకు నష్టం జరిగినట్లు తేలితే బ్యాంకు తన పరిహార విధానం ప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి. అయితే ఇలాంటి ప్రతి సందర్భంలో ఎంత మొత్తం చెల్లించాలనేందుకు ఆర్బీఐ ఒకే స్థిరమైన పరిహారాన్ని నిర్ణయించలేదు. జరిగిన నష్టం, ఆభరణాల వివరాలు, సంబంధిత సంస్థ విధానం ఆధారంగా పరిహారం ఉంటుంది.
మేకింగ్ ఛార్జీలు, రాళ్ల విలువ కూడా వస్తాయా?
బంగారు రుణం మంజూరు చేసే సమయంలో నగల్లోని బంగారం లేదా వెండి విలువను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. రాళ్లు, విలువైన రత్నాలు, తయారీ ఖర్చులను రుణ విలువలో కలపరు. అయితే నగలు పూర్తిగా పోయినప్పుడు వాటికి సంబంధించిన ఇతర నష్టాలపైనా రుణగ్రహీత పరిహారం కోరవచ్చు. మేకింగ్ ఛార్జీలు, రాళ్ల విలువ తప్పనిసరిగా చెల్లించాలనే ప్రత్యేక స్థిరమైన ఆర్బీఐ నిబంధన మాత్రం లేదు. అలాంటి అదనపు నష్టపరిహారం సంబంధిత ఆధారాలు, ఒప్పందం, వర్తించే చట్టాల ప్రకారం నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
నగల ఫొటో, బరువు, స్వచ్ఛత సర్టిఫికెట్ తప్పనిసరి
గోల్డ్ లోన్ ఇచ్చే సమయంలో బ్యాంకు నగల బరువు, క్యారెట్లు, నికర బంగారం బరువు, రాళ్లకు సంబంధించిన తగ్గింపులు, అప్పటికే ఉన్న పగుళ్లు లేదా ఇతర లోపాలను నమోదు చేయాలి. అలాగే నగల ఫొటో, తాకట్టు సమయంలో నిర్ణయించిన విలువను ధ్రువీకరణ పత్రంలో పేర్కొనాలి. ఈ సర్టిఫికెట్ కాపీని రుణగ్రహీతకు అందించాలి. తర్వాత నగలు తిరిగి ఇచ్చేటప్పుడు ఇదే పత్రంతో వాటిని సరిపోల్చుకోవచ్చు.
రుణం తీర్చిన ఏడు రోజుల్లో నగలు ఇవ్వాల్సిందే.. ఆలస్యమైతే రోజుకు రూ.5,000!
గోల్డ్ లోన్‌కు సంబంధించిన మరో ముఖ్యమైన నిబంధన నగల విడుదల గడువు. రుణగ్రహీత వడ్డీతో సహా మొత్తం బకాయి చెల్లించిన తర్వాత తాకట్టు నగలను అదే రోజు తిరిగి ఇవ్వాలని ఆర్బీఐ సూచించింది. అది సాధ్యం కాకపోతే గరిష్ఠంగా ఏడు పని దినాల్లోపు నగలను తిరిగి అందించాలి.
రోజుకు రూ.5,000 పరిహారం ఎప్పుడు వర్తిస్తుంది?
పూర్తిగా రుణం చెల్లించిన తర్వాత కూడా బ్యాంకు కారణంగా నగల విడుదల ఏడు పని దినాలు దాటితే ప్రతి అదనపు రోజుకు రూ.5,000 చొప్పున పరిహారం చెల్లించాలి. ఉదాహరణకు నిబంధనల్లో పేర్కొన్న గడువు ముగిసిన తర్వాత బ్యాంకు కారణంగా మరో ఐదు రోజులు ఆలస్యమైతే రూ.25,000 పరిహారం రావచ్చు. అయితే ఆలస్యానికి బ్యాంకు బాధ్యత లేకపోతే ఈ పరిహారం స్వయంచాలకంగా వర్తించదు. అలాంటి సందర్భంలో ఆలస్యానికి కారణాలను రుణగ్రహీతకు తెలియజేయాలి.
బంగారం వేలం వేయాలంటే ముందుగా నోటీసు
రుణం తిరిగి చెల్లించకపోతే తాకట్టు బంగారాన్ని వేలం వేసే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే బ్యాంకు తన ఇష్టానుసారం నగలను వేలం వేయకూడదు. ముందుగా రుణగ్రహీతకు బకాయిలు చెల్లించేందుకు తగిన నోటీసు ఇవ్వాలి. వేలం ప్రక్రియ పారదర్శకంగా ఉండాలి. నిర్దేశిత నిబంధనల ప్రకారం వేలం నిర్వహించడంతోపాటు వచ్చిన మొత్తం, రుణ బకాయిలకు సర్దుబాటు చేసిన సొమ్ము వివరాలను రుణగ్రహీతకు తెలియజేయాలి. వేలం ద్వారా బకాయిలకంటే ఎక్కువ డబ్బులు వస్తే మిగిలిన మొత్తాన్ని నిబంధనల ప్రకారం తిరిగి చెల్లించాలి.
గోల్డ్ లోన్ తీసుకునేవారు ఈ పత్రాలు భద్రపరచుకోండి
గోల్డ్ లోన్ రసీదు, రుణ ఒప్పందం, నగల ఫొటోలు, వాటి బరువు, స్వచ్ఛతను తెలిపే ధ్రువీకరణ పత్రం తప్పనిసరిగా భద్రపరచుకోవాలి. అలాగే రుణం పూర్తిగా చెల్లించిన రసీదు, బ్యాంకుతో జరిగిన లేఖాచారాన్ని కూడా దగ్గర ఉంచుకోవాలి. బంగారం తిరిగి తీసుకునేటప్పుడు నగలను పరిశీలించి అసలు బరువు, స్వచ్ఛత, ఆభరణాల సంఖ్య సరిగా ఉన్నాయో లేదో ధ్రువీకరించుకోవాలి.
Also Read : IND vs PAK U19 Final : అండర్-19 ఆసియా కప్ మనదే… ఆఖరి బంతికి పాకిస్థాన్‌పై భారత్ చారిత్రాత్మక విజయం..!
బ్యాంకు పరిహారం ఇవ్వకపోతే ఎక్కడ ఫిర్యాదు చేయాలి?
బంగారం పోయినా, పాడైనా లేదా నిర్ణీత గడువులో తిరిగి ఇవ్వకపోయినా ముందుగా సంబంధిత బ్యాంకు లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థకు రాతపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేయాలి. ఫిర్యాదును పరిష్కరించకపోతే ఆర్బీఐ ఇంటిగ్రేటెడ్ ఓంబుడ్స్‌మన్ వ్యవస్థ ద్వారా ఫిర్యాదు చేసే అవకాశం ఉంది. సాధారణంగా బ్యాంకుకు ఫిర్యాదు చేసిన 30 రోజుల్లో స్పందన రాకపోయినా, ఇచ్చిన సమాధానంతో సంతృప్తి లేకపోయినా అర్హత ప్రకారం ఆర్బీఐ కంప్లైంట్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్‌ను ఆశ్రయించవచ్చు. అవసరమైతే వినియోగదారుల కమిషన్ ద్వారా కూడా చట్టపరమైన పరిహారం కోరవచ్చు. మొత్తానికి గోల్డ్ లోన్ తీసుకునేవారు వడ్డీ రేటు, రుణ పరిమితిని మాత్రమే కాకుండా తాకట్టు బంగారం భద్రత, నగల విడుదల గడువు, పరిహారం, ఫిర్యాదు ప్రక్రియపై కూడా అవగాహన కలిగి ఉండాలి. అప్పుడు బ్యాంకు లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థ నుంచి అన్యాయం జరిగితే తమ హక్కులను సమర్థంగా వినియోగించుకోవచ్చు. RBI Gold Loan Rules 2026, Gold Loan Compensation Per Day, Pledged Gold Lost or Damaged, Gold Loan Jewellery Return Rules, RBI Gold Loan Seven Working Days, RBI Ombudsman Gold Loan Complaint