వడదెబ్బ Sunstroke లక్షణాలు ఇవే.. ఈ సంకేతాలు కనిపిస్తే ప్రాణాపాయం

Sunstroke  : ప్రస్తుతం తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా ఎండలు మండిపోతున్నాయి. వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 45 డిగ్రీలు దాటుతుండటంతో ‘వడదెబ్బ’ (Heatstroke) ముప్పు పొంచి ఉంది. చాలామంది దీనిని సాధారణ అలసటగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. కానీ వడదెబ్బ ప్రాణాంతకం కావచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో వడదెబ్బ ఎందుకు తగులుతుంది? ప్రమాదకరమైన లక్షణాలు ఏవి? తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలపై ఎయిమ్స్ (AIIMS) నిపుణులు అందించిన కీలక సమాచారం మీకోసం..

Sunstroke  : వడదెబ్బ అంటే ఏమిటి? ఎందుకు వస్తుంది?

శరీర ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించే వ్యవస్థ విఫలమై, శరీర ఉష్ణోగ్రత ఒక్కసారిగా పెరిగిపోవడాన్ని వడదెబ్బ అంటారు. సాధారణంగా శరీరం చెమట ద్వారా వేడిని బయటకు పంపి చల్లబడుతుంది. కానీ విపరీతమైన ఎండ, గాలిలో తేమ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు లేదా శరీరంలో తగినంత నీరు లేనప్పుడు ఈ ప్రక్రియ ఆగిపోతుంది. దీనివల్ల లోపలి అవయవాలు దెబ్బతినే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు మరియు రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు దీని బారిన త్వరగా పడతారు.

ఏ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి?
ఎయిమ్స్ మెడిసిన్ విభాగం ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ నవల్ విక్రమ్ ప్రకారం.. కింద పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా వైద్య సహాయం పొందాలి:

అధిక జ్వరం: శరీర ఉష్ణోగ్రత అసాధారణంగా పెరగడం.

మానసిక స్థితిలో మార్పు: గందరగోళం, తడబాటుగా మాట్లాడటం, చిరాకు లేదా స్పృహ కోల్పోవడం వంటివి జరిగితే అది తీవ్రమైన సంకేతం.

చర్మం పొడిబారడం: సాధారణంగా ఎండలో ఉంటే చెమట పడుతుంది. కానీ వడదెబ్బ తగిలితే చర్మం వేడిగా, ఎర్రగా మారి చెమట పట్టడం ఆగిపోతుంది.

తీవ్రమైన తలనొప్పి & వికారం: తల తిరగడం, వాంతులు అవ్వడం లేదా గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం.

శ్వాస ఇబ్బంది: వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం.

నివారణ మార్గాలు: మిమ్మల్ని మీరు ఎలా కాపాడుకోవాలి?
ఎయిమ్స్ చీఫ్ డైటీషియన్ డాక్టర్ పర్మీత్ కౌర్ సూచనల ప్రకారం, ఆహారపు అలవాట్లు మరియు జీవనశైలిలో కొన్ని మార్పులు వడదెబ్బ నుంచి రక్షిస్తాయి:

సమయపాలన: మధ్యాహ్నం 12 గంటల నుండి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు ఎండ తీవ్రత అధికంగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో బయటకు వెళ్లకుండా ఉండటం శ్రేయస్కరం.

దుస్తులు: తేలికపాటి, వదులుగా ఉండే కాటన్ దుస్తులను ధరించండి. బయటకు వెళ్ళినప్పుడు గొడుగు, టోపీ లేదా కర్చీఫ్‌తో తలను కప్పుకోండి.

హైడ్రేషన్: దాహం వేయకపోయినా తరచుగా నీరు తాగుతూ ఉండాలి. మజ్జిగ, కొబ్బరి నీరు, నిమ్మరసం, ఓఆర్ఎస్ (ORS) ద్రావణం వంటివి శరీరంలోని ఖనిజ లవణాలను సమతుల్యం చేస్తాయి.

ఆహారం: వేసవిలో తేలికపాటి భోజనం చేయాలి. ఖాళీ కడుపుతో ఎండలో ప్రయాణించవద్దు. అలాగే ఆల్కహాల్, కెఫిన్ (కాఫీ, టీ) ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల శరీరం త్వరగా డీహైడ్రేషన్‌కు గురవుతుంది, కాబట్టి వాటిని నివారించాలి.

జాగ్రత్తలు  :
వడదెబ్బను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ప్రాణాపాయం నుంచి తప్పించుకోవచ్చు. మీకు లేదా మీ చుట్టుపక్కల వారికి పైన చెప్పిన లక్షణాలు కనిపిస్తే, వెంటనే చల్లని ప్రదేశానికి తరలించి, తడి గుడ్డతో శరీరాన్ని తుడుస్తూ నీరు తాగించాలి. పరిస్థితి విషమించకముందే డాక్టరును సంప్రదించడం ఉత్తమం. జాగ్రత్తగా ఉండండి.. ఎండ నుంచి ప్రాణాలను కాపాడుకోండి!