Yawning : ఎదుటివారు ఆవలిస్తే మనకూ ఎందుకు ఆవలింత వస్తుంది? 99% ఎవరికి తెలియదు..!
Yawning : ఆవలింత… ఇది ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో రోజూ కనిపించే సాధారణ శారీరక చర్య. అలసటగా ఉన్నప్పుడు, నిద్ర ముంచుకొస్తున్నప్పుడు లేదా ఎక్కువసేపు ఏ పని లేకుండా కూర్చున్నప్పుడు ఆవలింత రావడం సహజమే. అయితే చాలా మందికి ఒక ఆసక్తికరమైన అనుభవం ఉంటుంది. మన ముందు ఎవరైనా ఆవలిస్తే మనకూ వెంటనే ఆవలింత వస్తుంది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆ వ్యక్తిని ప్రత్యక్షంగా చూడకపోయినా, టీవీలో, మొబైల్ వీడియోలో లేదా ఆవలిస్తున్న ఫోటోను చూసినా కూడా చాలామందికి ఆవలింత వస్తుంది. ఇది కేవలం యాదృచ్ఛికమా? లేక దీని వెనుక మన మెదడుకు సంబంధించిన ఏదైనా శాస్త్రీయ కారణం ఉందా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోవడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక పరిశోధనలు జరిగాయి. ఇప్పటికీ అన్ని సందేహాలకు పూర్తి సమాధానం దొరకకపోయినా, శాస్త్రవేత్తలు కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలను గుర్తించారు.
Yawning : ఎదుటివారు ఆవలిస్తే మనకూ ఎందుకు ఆవలింత వస్తుంది? 99% ఎవరికి తెలియదు..!
Yawning కాంటేజియస్ యానింగ్ అంటే ఏమిటి?
శాస్త్రవేత్తలు ఈ ప్రతిస్పందనను “కాంటేజియస్ యానింగ్” (Contagious Yawning) అని పిలుస్తారు. తెలుగులో చెప్పాలంటే “అంటుకునే ఆవలింత” అని అర్థం. అంటే ఒక వ్యక్తి ఆవలిస్తే, దాన్ని చూసిన మరో వ్యక్తికి కూడా తెలియకుండానే ఆవలింత రావడం. ఇది నిజంగా ఒక వ్యాధిలా అంటుకోవడం కాదు. మన మెదడు ఇతరుల ప్రవర్తనకు ఇచ్చే సహజమైన ప్రతిస్పందన మాత్రమే. అందుకే చాలాసార్లు మనకు నిద్ర లేకపోయినా, అలసట లేకపోయినా, ఎదుటివారు ఆవలిస్తే మన నోరు కూడా ఆటోమేటిక్గా తెరుచుకుంటుంది. సాధారణంగా ఆవలింత అనేది శరీరానికి విశ్రాంతి అవసరమని సూచించే సంకేతంగా భావిస్తారు. కానీ ఇతరులను చూసి ఆవలించడం మాత్రం వేరే ప్రక్రియ.మన మెదడులో మిర్రర్ న్యూరాన్లు (Mirror Neurons) అనే ప్రత్యేక నాడీకణాలు ఉంటాయి. ఇవి మనం చేసే పనులను మాత్రమే కాకుండా, ఇతరులు చేసే చర్యలను కూడా గుర్తించి వాటిని మన మెదడులో ప్రతిబింబించేలా పనిచేస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.అందుకే మన ముందు ఎవరైనా నవ్వితే మనకూ నవ్వు వస్తుంది. ఎవరైనా బాధపడితే మనకూ బాధ కలుగుతుంది. అలాగే ఎవరైనా ఆవలిస్తే మన మెదడు కూడా అదే చర్యను అనుకరించే ప్రయత్నం చేస్తుంది. ఫలితంగా మనకూ ఆవలింత వస్తుంది.
సానుభూతికి కూడా సంబంధం ఉందా?
కొన్ని పరిశోధనలు ఈ ప్రక్రియకు సానుభూతి (Empathy) కూడా కారణమై ఉండొచ్చని సూచిస్తున్నాయి.ఇతరుల భావాలను త్వరగా అర్థం చేసుకునే వ్యక్తుల్లో కాంటేజియస్ యానింగ్ ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉందని కొన్ని అధ్యయనాలు పేర్కొన్నాయి. అంటే మనకు ఎదుటివారితో ఎంత ఎక్కువ సామాజిక అనుబంధం ఉంటే, వారి ప్రవర్తన మనపై అంత త్వరగా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ సిద్ధాంతాన్ని అన్ని పరిశోధనలు సమర్థించలేదు. అందువల్ల ఇది ఇప్పటికీ పరిశోధనలో ఉన్న అంశంగానే కొనసాగుతోంది.
పరిశోధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
బ్రిటన్లోని లీడ్స్ విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన అధ్యయనంలో, ఇతరులు ఆవలిస్తే మనకు కూడా ఆవలింత రావడం అనేది సామాజిక అనుబంధానికి సంబంధించిన మెదడు ప్రతిస్పందన కావచ్చని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. అలాగే PLOS ONE జర్నల్లో ప్రచురితమైన మరో పరిశోధన ప్రకారం, ఇతరుల భావోద్వేగాలను ఎక్కువగా అర్థం చేసుకునే వ్యక్తుల్లో ఈ ప్రతిస్పందన అధికంగా కనిపించే అవకాశం ఉందని వెల్లడైంది. అయితే అమెరికాలోని డ్యూక్ యూనివర్సిటీ నిర్వహించిన మరో అధ్యయనంలో మాత్రం ఈ సంబంధాన్ని పూర్తిగా నిర్ధారించే ఆధారాలు కనిపించలేదు. అందువల్ల “ఆవలింత ఎందుకు అంటుకుంటుంది?” అనే ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ శాస్త్రవేత్తలు ఒకే సమాధానానికి రాలేదు.
ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకేలా ఎందుకు ఉండదు?
ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ ప్రతిస్పందన అందరిలో ఒకేలా ఉండదు. నాలుగు లేదా ఐదు సంవత్సరాల లోపు చిన్న పిల్లల్లో కాంటేజియస్ యానింగ్ చాలా అరుదుగా కనిపిస్తుంది. అలాగే కొంతమంది పెద్దలు ఎదుటివారు ఎన్నిసార్లు ఆవలించినా ఎలాంటి ప్రభావం చూ పరు. ఇది వ్యక్తి మెదడు పనితీరు, జన్యుపరమైన లక్షణాలు, వయస్సు, సామాజిక ప్రవర్తన వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉండవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కేవలం మనుషుల్లోనే కాదు, చింపాంజీలు, కుక్కలు, తోడేళ్లు వంటి సామాజిక జంతువుల్లో కూడా ఈ ప్రవర్తన కనిపించినట్లు అనేక పరిశోధనలు వెల్లడించాయి. ప్రత్యేకంగా కుక్కలు తమ యజమాని ఆవలిస్తే తాము కూడా ఆవలించే సందర్భాలు శాస్త్రవేత్తలు గమనించారు. దీనిని బట్టి సామాజిక జీవుల మధ్య అనుబంధాన్ని పెంచడంలో ఈ ప్రవర్తనకు ఏదో ఒక పాత్ర ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.
ఆవలింత వస్తే ఆరోగ్య సమస్యేనా?
చాలామంది వరుసగా ఆవలింతలు వస్తే శరీరంలో ఆక్సిజన్ తక్కువైందేమో లేదా ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉందేమో అని భయపడుతుంటారు. సాధారణంగా ఒకరు ఆవలించడం చూసి మనకు కూడా ఆవలింత రావడం పూర్తిగా సహజమైన ప్రతిస్పందన. దీనిని వ్యాధిగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే రోజంతా అసాధారణంగా, కారణం లేకుండా తరచూ ఆవలింతలు వస్తుంటే, తీవ్రమైన నిద్రమత్తు, అలసట, తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే మాత్రం వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది. ఎదుటివారు ఆవలిస్తే మనకూ ఆవలింత రావడం అనేది మన మెదడు చేసే ఆసక్తికరమైన సామాజిక ప్రతిస్పందనగా శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ఇందులో మిర్రర్ న్యూరాన్లు, సానుభూతి, సామాజిక అనుబంధం వంటి అంశాలు పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఈ ప్రక్రియ వెనుక అసలు కారణం ఏమిటన్న దానిపై ఇంకా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.కాబట్టి ఇకపై ఎవరైనా మీ ముందు ఆవలిస్తే, మీకు కూడా వెంటనే ఆవలింత వస్తే ఆశ్చర్యపడాల్సిన అవసరం లేదు. అది మీ మెదడు చేసే ఒక సహజమైన, ఆసక్తికరమైన ప్రతిస్పందన మాత్రమే.