Modi  : మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు లోక్ సభలో వీగిపోవడం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద చర్చకు దారితీసింది. ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ఎంతో ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకొచ్చిన ఈ 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు చివరకు ఓటమి పాలవ్వడం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. నిజానికి ఏప్రిల్ 15వ తేదీనే దీనిపై కొన్ని అనుమానాలు ఉన్నప్పటికీ ఓటింగ్ ఫలితం మాత్రం ప్రభుత్వానికి పెద్ద ఎదురుదెబ్బగానే మిగిలింది. రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు కావడంతో దీనికి ఖచ్చితంగా మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అవసరం ఉంటుంది. కానీ సభలో ఉన్న బలాబలాలను సరిగ్గా అంచనా వేయడంలో లేదా విపక్షాలను ఒప్పించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైందని స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఓటింగ్ లెక్కలను చూస్తే సభలో 528 మంది పాల్గొనగా బిల్లు నెగ్గడానికి 352 ఓట్లు కావాలి. కానీ ప్రభుత్వానికి కేవలం 298 ఓట్లు మాత్రమే వచ్చాయి. దీనివల్ల 2029 ఎన్నికల్లో మహిళలకు 33 శాతం సీట్లు దక్కుతాయని ఆశించిన వారు నిరాశకు గురయ్యారు.

ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో మోడీ టీం వేసిన ప్లాన్ ఎక్కడ బెడిసికొట్టిందనేది ప్రధాన ప్రశ్న. లోక్ సభ సీట్ల పెంపు లేదా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వంటి అంశాలను ఈ బిల్లుతో ముడిపెట్టడం విపక్షాలకు ఒక బలమైన ఆయుధంగా మారింది. ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు సీట్ల కేటాయింపులో అన్యాయం జరుగుతుందనే భయం విపక్ష ఎంపీల్లో బలంగా నాటుకుపోయింది. జనాభా ప్రాతిపదికన డీలిమిటేషన్ చేస్తే భవిష్యత్తులో దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాధాన్యత తగ్గిపోతుందని కాంగ్రెస్ వంటి పార్టీలు గట్టిగా వాదించాయి. ప్రభుత్వం ఈ భయాలను పోగొట్టేలా సరైన హామీలు ఇవ్వలేకపోయింది. అమిత్ షా వంటి వారు సంఖ్యలతో వివరణ ఇచ్చినా అది విపక్షాలను సంతృప్తిపరచలేదు. పైగా ఈ బిల్లు ద్వారా సీట్లు పెరిగితే ఉత్తరాదిలో బీజేపీ బలం మరింత పెరుగుతుందనే రాజకీయ భయం కూడా ప్రతిపక్షాలను ఏకతాటిపైకి తెచ్చింది.

ప్రభుత్వం ఈ బిల్లు నెగ్గదని ముందే తెలిసినా కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం దీనిని ప్రవేశపెట్టిందా అనే అనుమానాలు కూడా వస్తున్నాయి. ఒకవేళ బిల్లు ఓడిపోతే ఆ నెపాన్ని విపక్షాలపై నెట్టేయవచ్చని కేంద్రం భావించి ఉండవచ్చు. కానీ ఆచరణలో చూస్తే ఇది ప్రభుత్వ వైఫల్యంగానే ప్రజల్లోకి వెళ్లింది. ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సెషన్ పెట్టి మరీ ఇన్ని బిల్లులను ప్రవేశపెట్టి చివరకు ఏదీ సాధించలేకపోవడం ప్రభుత్వ పరువు తీసినట్లయింది. రాజ్యాంగ సవరణకు కావలసిన మెజారిటీ తమకు లేదని తెలిసీ ఇంత సాహసం చేయడం వెనుక ఉన్న వ్యూహం అట్టర్ ఫ్లాప్ అయ్యింది. ఫలితంగా మహిళా రిజర్వేషన్లు వాయిదా పడటమే కాకుండా నియోజకవర్గాల పెంపు కూడా ఆగిపోయింది. ఇది ఒక రకంగా ప్రజాస్వామ్యంలో మెజారిటీ బలం ఎంత ముఖ్యమో నిరూపించింది. బిల్లును వ్యతిరేకించిన వారిని దోషులుగా చూపాలనుకున్న ప్లాన్ కాస్తా మోడీ సర్కార్ బలహీనతను బయటపెట్టింది. కోట్లాది మంది మహిళల ఆశలు రాజకీయ చదరంగంలో మరోసారి చిక్కుకుపోయి ఆవిరైపోయాయి.