Diwali Amavasya Kali Puja : దీపావళి అమావాస్య రోజున కాళీపూజ ఎందుకు చేస్తారు? అసలు రహస్యం ఇదే!
Authored By Tandu Ramalingaiah
| The Telugu News |
Published on: November 8, 2026, 6:00 am
Diwali Amavasya Kali Puja : దీపావళి పండుగ అంటే సాధారణంగా లక్ష్మీపూజ, దీపాల వెలుగులు గుర్తుకొస్తాయి. కానీ పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మాత్రం దీపావళి…
Diwali Amavasya Kali Puja : దీపావళి పండుగ అంటే సాధారణంగా లక్ష్మీపూజ, దీపాల వెలుగులు గుర్తుకొస్తాయి. కానీ పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మాత్రం దీపావళి అమావాస్యకు మరో ప్రత్యేకత ఉంది. ఆ రోజు అక్కడ కాళీమాతను అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. ముఖ్యంగా అర్ధరాత్రి సమయంలో నిర్వహించే కాళీపూజకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. అసలు అమావాస్య రోజునే కాళీమాతను ఎందుకు ఆరాధిస్తారు? చీకటి రాత్రిలో అమ్మవారిని పూజించడం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సందేశం ఏమిటి? రక్తబీజుడి సంహారం, శివుడి ఛాతీపై కాళీమాత నిలబడిన రూపం వెనుక ఉన్న పురాణ గాథ ఏమిటి? ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం. హిందూ సంప్రదాయంలో ఆశ్వయుజ అమావాస్యకు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఈ పర్వదినాన్ని కాళీపూజగా ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. అమావాస్య అంటే ఆకాశంలో చంద్రుడు కనిపించని చీకటి రాత్రి. అయితే అలాంటి నిశ్శబ్దమైన చీకటిలోనే ఆదిశక్తి స్వరూపిణి కాళీమాతను ఆరాధించడం వెనుక లోతైన తాత్విక అర్థం ఉందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. దుష్టశక్తులను అంతం చేసే శక్తిగా, భయాన్ని తొలగించి ధైర్యాన్ని ప్రసాదించే తల్లిగా కాళీమాతను కొలుస్తారు.
Diwali Amavasya Kali Puja : దీపావళి అమావాస్య రోజున కాళీపూజ ఎందుకు చేస్తారు? అసలు రహస్యం ఇదే!
Diwali Amavasya Kali Puja ఆశ్వయుజ అమావాస్య రోజునే కాళీమాతను ఎందుకు పూజిస్తారు?
శాక్తేయ సంప్రదాయం ప్రకారం కాళీమాత కాలానికి ప్రతిరూపం. ‘కాలం’ అనే పదం నుంచే ‘కాళీ’ అనే పేరు వచ్చిందని మత విశ్వాసం. సృష్టి, స్థితి, లయలకు మూలమైన అనంతమైన దైవశక్తిగా అమ్మవారిని భావిస్తారు. ఆమె నల్లని రూపం చెడుకు లేదా అశుభానికి సంకేతం కాదు. సమస్త విశ్వాన్ని తనలో ఇముడ్చుకునే పరమశక్తికి, అనంతమైన విశ్వతత్వానికి ప్రతీకగా కాళీమాత రూపాన్ని వివరిస్తారు. అమావాస్య రోజున చంద్రకాంతి లేకుండా చీకటి అలుముకున్నప్పటికీ, ఆ చీకటిలోనూ దైవశక్తిని దర్శించవచ్చనే ఆధ్యాత్మిక సందేశం కాళీపూజలో దాగి ఉంది. అందుకే ఈ పవిత్రమైన రోజున అమ్మవారిని భక్తితో ఆరాధిస్తే భయాలు తొలగి, ప్రతికూల శక్తుల నుంచి రక్షణ లభిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు.
రక్తబీజుడిని సంహరించిన కాళీమాత.. ఈ పురాణ గాథ తెలుసా?
కాళీమాత ఆవిర్భావానికి సంబంధించి దేవీ మహాత్మ్యంలో ఒక ఆసక్తికరమైన పురాణ కథ ఉంది. రక్తబీజుడు అనే రాక్షసుడు తనకున్న ప్రత్యేక శక్తితో దేవతలను తీవ్రంగా ఇబ్బందులకు గురిచేస్తాడు. అతడి శరీరం నుంచి రక్తపు ఒక్క చుక్క నేలపై పడినా, అదే శక్తి కలిగిన మరో రాక్షసుడు పుట్టుకొచ్చేవాడు. దీంతో రక్తబీజుడిని ఓడించడం దేవతలకు అసాధ్యంగా మారింది. ఈ పరిస్థితిలో దుర్గాదేవి తన దైవశక్తి నుంచి కాళీమాతను ఆవిర్భవింపజేస్తుంది. రాక్షసుడితో భీకర యుద్ధం చేసిన కాళీమాత, అతడి రక్తం నేలపై పడకుండా తన నాలుకను చాచి రక్తాన్ని స్వీకరిస్తుంది. ఫలితంగా అతడి రక్తం నుంచి కొత్త రాక్షసులు పుట్టే అవకాశం లేకుండా పోతుంది. చివరకు రక్తబీజుడిని సంహరించి దేవతలకు, లోకాలకు శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది. ఈ పురాణ గాథ చెడుపై మంచికి లభించిన విజయానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఎంతటి శక్తివంతమైన దుష్టశక్తి అయినా దైవశక్తి ముందు నిలవలేదనే సందేశాన్ని ఈ కథ తెలియజేస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
అర్ధరాత్రి సమయంలోనే కాళీమాత పూజ ఎందుకు నిర్వహిస్తారు?
బెంగాల్ సంప్రదాయంలో ఆశ్వయుజ లేదా కార్తీక అమావాస్య రోజున నిశీథ కాలంలో అంటే అర్ధరాత్రి సమయంలో కాళీపూజ నిర్వహించడం ప్రత్యేకతగా కనిపిస్తుంది. సాధారణ పూజలతో పోలిస్తే కాళీమాత ఆరాధనలో రాత్రివేళకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ముఖ్యంగా శాక్తేయ, తాంత్రిక సంప్రదాయాల్లో రాత్రి సమయంలో అమ్మవారిని పూజించడం విశేషమైన ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. అర్ధరాత్రి వేళ ప్రపంచమంతా నిశ్శబ్దంగా, చీకటిగా ఉన్న సమయంలో అమ్మవారిని ఆరాధించడం ద్వారా ఆమె దివ్యశక్తిని అనుభవించవచ్చని భక్తుల నమ్మకం. ఈ సమయంలో ప్రత్యేక పూజలు, మంత్రజపాలు నిర్వహిస్తారు. ఇలా నిశీథ కాలంలో కాళీమాతను పూజిస్తే ఆమె అనుగ్రహం, రక్షణ లభిస్తాయని విశ్వసిస్తారు. అందుకే బెంగాల్‌లో దీపావళి రాత్రి జరిగే కాళీపూజకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.
శివుడి ఛాతీపై నిలబడిన కాళీమాత.. ఆ రూపం వెనుక అసలు అర్థం ఏమిటి?
కాళీమాత చిత్రాలు, విగ్రహాలను గమనిస్తే ఆమె శివుడి ఛాతీపై ఒక పాదం మోపి నిలబడిన రూపంలో కనిపిస్తారు. ఈ రూపం వెనుక ఆసక్తికరమైన పురాణ గాథతో పాటు లోతైన ఆధ్యాత్మిక సందేశం కూడా ఉంది. పురాణ కథనాల ప్రకారం రాక్షసులను సంహరించిన తర్వాత కాళీమాత ఉగ్రరూపంలో తాండవం చేయడం ప్రారంభిస్తుంది. ఆమె ఆగ్రహం కొనసాగితే సృష్టి సమతుల్యత దెబ్బతింటుందని భావించిన పరమశివుడు, అమ్మవారి మార్గంలో పడుకుంటాడు. అలా తాండవం చేస్తున్న కాళీమాత పాదం శివుడి ఛాతీపై పడుతుంది. తన భర్తపై కాలు పడిన విషయాన్ని గుర్తించిన వెంటనే అమ్మవారు ఆశ్చర్యంతో నాలుకను బయటకు చాపుతుంది. ఈ రూపాన్నే మనం కాళీమాత విగ్రహాల్లో చూస్తుంటాం. దీనికి మరో తాత్విక అర్థం కూడా ఉందని శాక్తేయ సంప్రదాయం వివరిస్తుంది. కాళీమాత చైతన్యవంతమైన శక్తికి ప్రతీక అయితే, శివుడు పరమ చైతన్యానికి ప్రతిరూపం. శక్తి, చైతన్యం రెండూ పరస్పరం విడదీయలేనివని, వాటి కలయికతోనే సృష్టి కొనసాగుతుందని ఈ రూపం తెలియజేస్తుంది. అందుకే శివుడిపై నిలబడిన కాళీమాత రూపాన్ని కేవలం ఉగ్రరూపంగా కాకుండా గొప్ప ఆధ్యాత్మిక తత్వానికి ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు.
బెంగాల్‌లో కాళీపూజ ఎలా నిర్వహిస్తారు?
కార్తీక అమావాస్య రాత్రి పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కాళీమాత ఆలయాలు, ప్రత్యేక పూజా మండపాలు దీపాల వెలుగులతో కళకళలాడుతాయి. భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో ఆలయాలకు చేరుకుని అమ్మవారిని దర్శించుకుంటారు. కాళీమాతకు అత్యంత ప్రీతికరమైనవిగా భావించే ఎర్రటి మందార పూలను సమర్పించి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా అమ్మవారి మంత్రాలను జపిస్తూ పండ్లు, స్వీట్లు, ఖిచిడీ వంటి నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు. అలాగే ‘శ్యామా సంగీత్’ పేరుతో కాళీమాతను కీర్తించే ప్రత్యేక భక్తి గీతాలను ఆలపిస్తారు. ఆలయాలు, మండపాల్లో జరిగే ఈ ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు భక్తులను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటాయి.
మొత్తంగా చూస్తే అమావాస్య రోజున కాళీమాత ఆరాధన వెనుక కేవలం ఒక మతపరమైన ఆచారం మాత్రమే లేదు. చీకటిపై వెలుగు, భయంపై ధైర్యం, అజ్ఞానంపై జ్ఞానం సాధించాలనే గొప్ప సందేశం ఉంది. ఉగ్రరూపంలో దర్శనమిచ్చినా తనను నమ్ముకున్న భక్తులను ప్రేమతో కాపాడే తల్లిగా కాళీమాతను భక్తులు ఆరాధిస్తారు. అందుకే దీపావళి అమావాస్య రోజున బెంగాల్‌లో జరిగే కాళీపూజకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉంది. గమనిక: ఈ కథనం పురాణాలు, హిందూ మత సంప్రదాయాలు, భక్తుల విశ్వాసాల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ప్రాంతాలను బట్టి పూజా విధానాలు, ఆచారాల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు. Kali Puja 2026, Diwali Kali Puja, Goddess Kali Story, Kali Puja Midnight, Kali Mata Mythology
Also read
