Screen Time : ఈరోజుల్లో మనలో చాలామంది ఎంతసేపు స్క్రీన్‌ల  Screen ముందు గడుపుతున్నామో లెక్కించడమే మానేశారు. ఫోన్‌తో రోజు మొదలై ల్యాప్‌టాప్‌తో పని టీవీతో విశ్రాంతి ఇదే సాధారణ జీవన శైలి అయిపోయింది. మెసేజ్‌లు, నోటిఫికేషన్లు, వార్తలు, రీల్స్, రిమైండర్లు ఒక్క క్షణం కూడా మన దృష్టిని వదలడం లేదు. రోజులు వేగంగా గడిచిపోతున్నట్లే అనిపిస్తాయి కానీ ఆ వేగంతో పాటు మన శరీరం మనసు మెల్లగా అలసిపోతున్నాయి. ఈ నిరంతర స్క్రీన్ వాడకం వల్ల వచ్చే ఒత్తిడి ఇప్పుడు అసాధారణం కాదు. అది ఒక నేపథ్య శబ్దంలా మారిపోయింది. “ఇదే జీవితం” అని మనం అంగీకరిస్తున్నాం. కానీ ఈ అలవాటు మన జీవన విధానాన్నే మార్చేస్తోంది. భోజనం చేస్తూ ఫోన్ చూడడం కుటుంబంతో ఉన్నా నోటిఫికేషన్‌లపై కన్ను పెట్టడం చదవాల్సింది లేదా చూడాల్సింది ఇంకా ఉందనే భావనతో నిద్రను వాయిదా వేయడం ఇవి అన్నీ సాధారణంగా మారిపోయాయి.

Screen Time : మానసిక ఒత్తిడి కాదు .. శారీరక ప్రమాదం కూడా

చాలామంది స్క్రీన్ ఒత్తిడిని కేవలం మానసిక సమస్యగానే భావిస్తారు. కానీ అది శరీరంలోకి కూడా ప్రవేశిస్తుంది. పెరిగిన రక్తపోటు, గుండె స్పందనలో అసమానతలు, అకస్మాత్తుగా వచ్చే ఆందోళన దాడులు, దీర్ఘకాలిక అలసట, తలనొప్పులు, నిద్రలేమి ఇవన్నీ అధిక స్క్రీన్ టైమ్‌కు సంబంధించిన లక్షణాలే. మాక్స్ సూపర్ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్‌కు చెందిన కార్డియాలజీ నిపుణుడు డాక్టర్ సుభాష్ చంద్ర మాట్లాడుతూ .. ఎక్కువ గంటలు కూర్చుని స్క్రీన్‌లపై దృష్టి పెట్టడం వల్ల శారీరక కదలికలు తగ్గిపోతాయి. దీని వల్ల రక్త ప్రసరణ మందగించి, ఊబకాయం, అధిక రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ సమస్యలు పెరుగుతాయి. ఇవన్నీ గుండె జబ్బులకు ప్రధాన కారణాలు అని హెచ్చరించారు. ఇంకా స్క్రీన్‌ల నుంచి వెలువడే నీలి కాంతి మెలటోనిన్ ఉత్పత్తిని అడ్డుకుంటుంది. దీని వల్ల నిద్ర విధానాలు దెబ్బతింటాయి. నిద్రలేమి అనేది గుండె సంబంధిత సమస్యలకు తెలిసిన ప్రమాద కారకం. అంతేకాదు నిరంతర నోటిఫికేషన్లు, సోషల్ మీడియా వాడకం వల్ల ఒత్తిడి హార్మోన్ అయిన కార్టిసాల్ స్థాయి పెరుగుతుంది. ఇది కాలక్రమేణా రక్తపోటును పెంచి హృదయనాళ వ్యవస్థపై అదనపు భారం పెడుతుంది.

Screen Time : ఎందుకు మనం ఈ ప్రమాదాన్ని గమనించడం లేదు?

ఈ సమస్యపై అవగాహన తక్కువగా ఉండడానికి ప్రధాన కారణం సాధారణీకరణ. ప్రతి ఒక్కరూ స్క్రీన్‌లకు అతుక్కుపోయినప్పుడు అది ప్రమాదకరంగా అనిపించదు. ఆధునిక జీవితంలో ఒత్తిడి సహజమే అని భావిస్తాం. అలసట, బర్నౌట్ గురించి జోకులు వేస్తాం. లక్షణాలు కనిపించినా “నేను సరిగా మేనేజ్ చేయడం లేదేమో” అని మనల్ని మనమే నిందించుకుంటాం. మరో కారణం స్క్రీన్ ఒత్తిడి నాటకీయంగా కనిపించదు. ఒక్కసారిగా కూలిపోవడం లేదు బయటకు కనిపించే గాయం లేదు. ఇది నెమ్మదిగా, నిశ్శబ్దంగా సంవత్సరాల పాటు పెరుగుతుంది. తీవ్రమైన దశకు చేరేసరికి, ఫోన్ ఎక్కువగా వాడటమే కారణమని అంగీకరించడం కష్టం. డాక్టర్ సుభాష్ చంద్ర హెచ్చరిస్తూ “నిరంతర అలసట, నిద్రలేమి, విశ్రాంతి సమయంలోనూ అధిక రక్తపోటు, బరువు నియంత్రణలో ఇబ్బందులు, ఫోన్ లేదా కంప్యూటర్ వాడకానికి సంబంధించిన ఆందోళన, శారీరక శ్రమపై ఆసక్తి తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే అది స్క్రీన్ టైమ్ ప్రభావం కావచ్చు” అన్నారు. ఇటీవల వేర్‌బుల్స్, హెల్త్ యాప్‌లపై కూడా అధిక ఆధారపడటం కనిపిస్తోంది. ఇవి ఉపయోగకరమైన డేటా ఇస్తాయి కానీ వైద్యులను భర్తీ చేయలేవు. పరికరం “అన్నీ నార్మల్” అని చూపిస్తే లక్షణాలు ఉన్నా వైద్య సహాయం ఆలస్యం చేసే ప్రమాదం ఉంది. మన జీవనానికి అవసరమైన సాధనాలే మనకు హాని కలిగించవచ్చన్న ఆలోచన అసౌకర్యంగా అనిపిస్తుంది. కానీ జాగ్రత్తగా వినియోగించడం, స్క్రీన్‌లకు విరామం ఇవ్వడం, శారీరక కదలికలు పెంచడం ఇప్పుడు అవసరం. ఎందుకంటే నిశ్శబ్దంగా పెరుగుతున్న ఈ ఒత్తిడి ఒక్కరోజు పెద్ద ప్రమాదంగా మారే అవకాశం ఉంది.