Upi Payments Fail : భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవానికి చిహ్నంగా మారిన యూపీఐ సేవలు ఎంత వేగంగా ఉన్నాయో, సాంకేతిక కారణాల వల్ల పేమెంట్లు విఫలమైనప్పుడు వినియోగదారులు అంతే ఆందోళనకు గురవుతున్నారు. ఒక లావాదేవీ విఫలమై ఖాతాలో డబ్బు కట్ అయినప్పుడు, ఆ మొత్తం సాధారణంగా నిర్ణీత సమయంలోపు తిరిగి రావాలి. ఒకవేళ అలా జరగకపోతే, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) నిబంధనల ప్రకారం వినియోగదారులకు రక్షణ లభిస్తుంది. సాధారణంగా ఫెయిల్ అయిన ట్రాన్సాక్షన్లు ఒక పని దినం (Working Day) లోపు ఆటోమేటిక్గా రివర్స్ అవుతాయి, కానీ సర్వర్ లేదా సిస్టమ్ లోపాల వల్ల ఆలస్యమైతే మాత్రం బ్యాంకులు జవాబుదారీ వహించాల్సి ఉంటుంది.

NPCI మార్గదర్శకాలు చూస్తే

ఆర్బీఐ మరియు నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) మార్గదర్శకాల ప్రకారం, యూపీఐ లావాదేవీ విఫలమై నిర్దేశించిన గడువు (T+1 రోజు) దాటిన తర్వాత కూడా రిఫండ్ రాకపోతే, వినియోగదారులకు ప్రతిరోజూ రూ. 100 చొప్పున నష్టపరిహారం (Compensation) చెల్లించాలి. ఈ నియమం కేవలం టెక్నికల్ లోపాలు లేదా సర్వీస్ ప్రొవైడర్ వైఫల్యాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. అంటే, బ్యాంక్ సర్వర్ డౌన్ ఉండటం లేదా యాప్ సాంకేతిక సమస్యల వల్ల డబ్బులు ఆగిపోతేనే ఈ పెనాల్టీ వర్తిస్తుంది. ఒకవేళ వినియోగదారుడు తప్పుడు యూపీఐ ఐడీ ఇవ్వడం లేదా ఇంటర్నెట్ సరిగ్గా లేకపోవడం వల్ల పేమెంట్ ఆగితే మాత్రం ఈ అదనపు కాంపెన్సేషన్ లభించదు.

NPCI వెబ్‌సైట్‌లో లేదా నేరుగా బ్యాంక్ ఓంబుడ్స్‌మన్‌కు ఫిర్యాదు చేసే అవకాశం

సమస్య ఎదురైనప్పుడు వినియోగదారులు ముందుగా ఆయా యాప్స్‌లోని ‘హెల్ప్’ సెక్షన్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేయాలి. ఫిర్యాదు చేసినప్పటికీ బ్యాంక్ లేదా సర్వీస్ ప్రొవైడర్ నుంచి స్పందన లేకపోతే, NPCI వెబ్‌సైట్‌లో లేదా నేరుగా బ్యాంక్ ఓంబుడ్స్‌మన్‌కు ఫిర్యాదు చేసే అవకాశం ఉంది. సురక్షితమైన లావాదేవీల కోసం స్టేబుల్ ఇంటర్నెట్ ఉన్నప్పుడు మాత్రమే పేమెంట్లు చేయడం, యూపీఐ ఐడీని సరిచూసుకోవడం మరియు లావాదేవీ ఐడీ (UTR Number)ని భద్రపరుచుకోవడం వంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఈ నిబంధనలు వినియోగదారుల హక్కులను కాపాడటమే కాకుండా, బ్యాంకులు తమ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను నిరంతరం మెరుగుపరుచుకునేలా ఒత్తిడి తెస్తాయి.